Metju Ris – Velšanin koji je postao jedan od najboljih „Amerikanaca“ na televiziji – Kultura

Metju Ris je na 78. dodeli Emi nagrada ušao u istoriju osvojivši iste večeri nagradu za najboljeg glavnog glumca u komediji za seriju Widow’s Bay i za najboljeg glavnog glumca u mini-seriji ili TV filmu za The Beast in Me.

Postao je prvi glumac koji je tokom jedne ceremonije osvojio dva Emija za glavne uloge. Kada se tome doda nagrada koju je 2018. dobio za glavnu ulogu u dramskoj seriji The Americans, Metju Ris je sada prvi izvođač koji je osvojio Emi za glavnu ulogu u sve tri glavne televizijske kategorije – drami, komediji i mini-seriji ili TV filmu.

Sa pobedom za Widow’s Bay postao je i tek treći izvođač koji je osvajao Emi za glavnu ulogu i u dramskoj i u humorističkoj seriji. Pre njega to je uspelo Kerolu O’Konoru i Idi Falko. A kao producent Widow’s Bay, koja je proglašena najboljom humorističkom serijom, Ris je iste večeri dobio i treći Emi.

Rođen je 8. novembra 1974. u Kardifu, u porodici nastavnika. Odrastao je govoreći velški i školovao se za glumca na prestižnoj Kraljevskoj akademiji dramskih umetnosti – RADA u Londonu.

Zanimljivo je da je još kao dečak vežbao američki naglasak dok se sa prijateljima igrao junaka iz serije The A-Team. Decenijama kasnije, sposobnost da zvuči kao da je rođen sa druge strane Atlantika postaće jedno od njegovih glumačkih oružja.

Američkoj publici ozbiljnije se predstavio 2006. kao advokat Kevin Voker u seriji Brothers & Sisters. U njoj je ostao svih pet sezona i 106 epizoda, a uloga mu je donela prepoznatljivost kakvu do tada nije imao. Ipak, lik koji će mu promeniti karijeru stigao je nekoliko godina kasnije.

U The Americans igrao je Filipa Dženingsa, sovjetskog agenta KGB-a koji sa suprugom Elizabet, koju tumači Keri Rasel, živi pod lažnim identitetom naizgled sasvim običnog američkog bračnog para u predgrađu Vašingtona. Tokom šest sezona Metju Ris je od špijunske premise napravio mnogo više – portret čoveka rastrzanog između ideologije, porodice, ljubavi, krivice i identiteta. Uloga mu je 2018. donela prvi Emi.

Upravo je sposobnost da potpuno promeni temperaturu nastupa od uloge do uloge postala njegov zaštitni znak. Bio je velški pesnik Dilan Tomas u filmu The Edge of Love, uznemirujuće manipulativni pisac u jednoj od najpoznatijih epizoda serije Girls, Danijel Elsberg u Spilbergovom The Post, cinični novinar naspram Toma Henksa u A Beautiful Day in the Neighborhood, a zatim i jedan od najpoznatijih američkih advokata u novoj verziji Perry Mason.

Zajedničkog imenitelja gotovo da nema. Špijun, advokat, novinar, pesnik, uznemirujući intelektualac, čovek uhvaćen u komičnom košmaru – Metju Ris može da bude neurotičan, opasan, melanholičan, smešan ili potpuno neproziran. Često su to Amerikanci, iako je njegova vezanost za Vels ostala snažan deo privatnog identiteta. Sam je govorio da, iako je život izgradio u Njujorku, reč „kuća“ i dalje koristi kada odlazi u Vels.

Možda je baš u tome deo njegove glumačke tajne. Metju Ris ne pokušava da od sebe napravi lik, već kao da sebe privremeno ukloni kako bi lik zauzeo njegovo mesto. Čak i kada igra čoveka koji laže o tome ko je – kao Filip Dženings – publika mu veruje.

A privatno ostavlja gotovo suprotan utisak od mnogih svojih sumornih, komplikovanih ili opasnih junaka. U intervjuima je duhovit, samoironičan i izrazito vezan za velško poreklo. Sa Keri Rasel, partnerkom iz The Americans, izgradio je porodicu u Njujorku, daleko od hladnih špijuna, izmučenih advokata i mračnih ljudi koje tako često igra.

Zato njegov ovogodišnji rekord možda i nije toliko iznenađenje koliko konačna potvrda onoga što njegova karijera već dugo pokazuje: Metju Ris može da igra gotovo svakoga, a najzanimljiviji deo je što, kada to uradi dovoljno dobro, prestajemo da primećujemo Metjua Risa.