Politico piše o Srbiji: Tužilac koji istražuje projekat izradnje Trampovog tornja u Beogradu meta špijuniranja izraelskim softverom – Svet
Srpski tužilac koji istražuje navodnu korupciju u vezi sa projektom izgradnje nekretnina kompanije Tramp u Beogradu bio je meta špijunskog softvera Pegasus izraelske proizvodnje, nakon što je javno progovorio o političkom mešanju u rad pravosuđa i zloupotrebi vlasti, navodi se u istraživanju čiji su rezultati objavljeni danas, prenosi Politico.
Rade Bajić, član Javnog tužilaštva za organizovani kriminal Srbije, poslednja je osoba za koju se navodi da je bila meta ovog softvera, u okviru sve većeg špijunskog skandala koji je zahvatio političku opoziciju, civilno društvo i institucije u Srbiji.
Istraživanje su sproveli istraživači laboratorije Citizen Lab sa Univerziteta u Torontu, u saradnji sa srpskom organizacijom za digitalna prava SHARE Fondacija. Oni su, između ostalog, otkrili da je Bajić 13. avgusta primio iMessage obaveštenje kompanije Apple kojim je upozoren na mogući napad.
Otkriće o špijunskom softveru dolazi u trenutku sve većih kontroverzi oko planova za preuređenje nekadašnjeg kompleksa Generalštaba Jugoslovenske narodne armije u Beogradu u luksuzni neboder Tramp tauer.
Projekat, koji se povezuje sa Džaredom Kušnerom, zetom američkog predsednika Donalda Trampa, naišao je na optužbe za političko mešanje i nepravilnosti u vezi sa ukidanjem statusa zaštićenog kulturnog dobra ovom kompleksu.
Slučaj Bajića usledio je nakon saznanja iz septembra da je najmanje 14 osoba u Srbiji, među kojima su studentski aktivisti i predstavnici opozicije, dobilo upozorenja koja ukazuju na to da su možda bili mete sofisticiranog špijunskog softvera. Istraživači laboratorije Citizen Lab sa Univerziteta u Torontu potvrdili su da je u najmanje jednom slučaju uređaj bio zaražen softverom Pegasus.
„U Srbiji se nadzor pomoću špijunskog softvera postepeno proširio sa organizacija civilnog društva i novinara na studentske aktiviste, političare, a sada i na predstavnike univerziteta i pravosuđa“, izjavila je Andrijana Ristić, savetnica za javne politike u SHARE Fondaciji.
„Ova eskalacija podstaknuta je osećajem nekažnjivosti i nedelovanjem države, čak i u slučajevima u kojima su podnete krivične prijave“.
Još jedna istaknuta ličnost koja se našla u središtu skandala sa nadzorom jeste Vladan Đokić, rektor Univerziteta u Beogradu, čiji je telefon, prema istom izveštaju, bio zaražen špijunskim softverom Pegasus.
Đjokić je postao istaknuta ličnost protestnog pokreta u Srbiji nakon što je odbio da pomogne vlastima u sprovođenju represivnih mera protiv studentskih demonstranata. Od tada je izložen kontinuiranom pritisku vlasti, uključujući i policijski pretres prostorija uprave Univerziteta u Beogradu 31. marta, tokom kojeg su, prema izveštajima, zaplenjeni računari i serveri.
Sve do septembra, Đokić se često pominjao i kao mogući nosilac studentske izborne liste uoči vanrednih parlamentarnih izbora u Srbiji, planiranih za 25. oktobar.
Identitet osoba odgovornih za korišćenje špijunskog softvera Pegasus protiv Bajića i Đokića nije utvrđen.
„Kompanija NSO već čitavu deceniju tvrdi da će promeniti pristup i poslovati odgovornije svaki put kada se otkrije neka zloupotreba. Ali istina se ne može sakriti: Pegasus je tehnologija koja služi represiji“, izjavio je Džon Skot-Railton, viši istraživač u laboratoriji Citizen Lab.
„Nije slučajno što se ljudi koji se suprotstavljaju korupciji i bore za slobodu iznova nalaze na meti hakerskih napada putem proizvoda kompanije NSO.“
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.
